Zakład Dramatu i Dawnej Literatury Angielskiej

dr Michał Lachman

O mnie

Dr Michał Lachman (1974) ukończył filologię angielską na Uniwersytecie Łódzkim, na tej samej uczelni studiował też kulturoznawstwo ze specjalnością teatrologiczną. Pracuje jako adiunkt na Uniwersytecie Łódzkim, w Instytucie Anglistyki. W swoich zainteresowaniach naukowych koncentruje się na historii i teorii współczesnego dramatu angielskiego i irlandzkiego. Jego artykuły ukazywały się w języku polskim i angielskim w rodzimych oraz zagranicznych czasopismach i wydawnictwach zbiorowych, m.in. w Edinburgh Review, Litteraria Pragensia. Studies in Literature and Culture, HJEAS (Hungarian Journal of English and American Studies), Art Inquiry, Recherches Sur Les Arts. Artykuły i tłumaczenia prac teatrologicznych oraz tekstów naukowych i literackich publikuje również w Dialogu i Literaturze na Świecie. Jest autorem wstępu do polskiego wydania dramatów Martina McDonagha (Księgarnia Akademicka, Kraków 2002) oraz współredaktorem książki Przestrzeń w dramacie, teatrze i sztukach plastycznych (Księgarnia Akademicka, Kraków 2006). Opublikował Brzytwą po oczach. Młodzi doświadczeni w angielskim i irlandzkim dramacie lat dziewięćdziesiątych, Kraków 2007. A także przekłady: William Hogarth, Analiza piękna, Gdańsk 2008 i Eli Rozik, Korzenie teatru, Warszawa 2011 oraz dramaty Billy Roche'a i Christiny Reid, Kraków 2009, Franka McGuinnessa, Warszawa 2012.

 

Biographical  Note:

Dr Michał Lachman is a Lecturer in English and Irish Drama at the Department of Studies in Drama, University of Lodz, Poland. His research interests include the history of the twentieth-century British and Irish drama, literary theory and translation. He has published on Brian Friel, Martin McDonagh, Marina Carr, Enda Walsh and Frank McGuinness, Sarah Kane and Mark Ravenhill. His book Razor’s Edge: British and Irish Drama of the 1990s was published in 2007. He has also translated Christina Reid’s Belle of the Belfast City, Billy Roche’s A Handful of Stars, Frank McGuinness’e Observe the Sons of Ulster Marching Towards the Somme and Innocence as well as a number of academic and critical articles for literary and theatrical journals. His translations of Eli Rozik’s Roots of Theatre as well as William Hogarth’s essay The Analysis of Beauty were published in 2011. He is currently working on a book Character as Performer. Theatricality in Contemporary Irish Drama.  

 

 

 

Publikacje

Books

Brzytwą po oczach. Młodzi doświadczeni w angielskim i irlandzkim dramacie lat dziewięćdziesiątych [Razor’s Edge. British and Irish Drama of the 1990s], Kraków, Księgarnia Akademicka, 2007, 360, [in Polish].

 

Articles in Peer-Reviewed Journals

1)        Time to Remember, or What’s the Time in Irish Drama?, „Art Inquiry. Recherches Sur Les Arts”, Vol. III, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Łódź 2001, 261-268.

2)        „From Both Sides of the Irish Sea”: The Grotesque, Parody, and Satire in Martin McDonagh’s The Leenane Trylogy” „HJEAS” (Hungarian Journal of English and American Studies) 2004, nr 1-2, tom 10, 61-75.

3)        “History or Journalism: Two Narrative Paradigms in Bloody Sunday. Scenes from the Saville Inquiry by Richard Norton-Taylor”, Studia Anglica Posnaniensia, Vol. 43, Poznań 2007, 305-315.

4)        Sześć grzechów głównych Davida Hare’a [David Hare’s Sins and Virtues], „Dialog” 12/2009, 120-130 [in Polish].

5)        „My i oni: brytyjski dramat między podziałami” [England Divided? Bridging the Gap in Simon Stephen’s and David Kelly’s Plays] „Dialog”, 12/2010.

6)        Zagrać siebie. Irlandczyk w teatrze życia codziennego, „Dialog” 5/2011, 62-73.

7)        ‘Zdarzeniowość dramatu. Przypadek Attempts on Her Life Martina Crimpa’, “Tekstualia” 1/2012, s. 93-101.

8)        „Z genealogii (nie)moralności” (Dramaty Neila LaBute’a), „Dialog” 5/2012, s. 66-75.

9)        „Teatralizując fakty. Uwagi o (do)słowności teatru verbatim i teatru politycznego” „Didaskalia” 113/2013, s. 125-133.

10)    „Performing History―Caryl Churchill’s Theatrical Historiography from Light Shining in Buckinghamshire to Seven Jewish Children”, “HJEAS” (Hungarian Journal of English and American Studies) 2013.2 (19.2), pp. 415-35.

11)    „Zagubiona niewinność Albionu” „Dialog”, 10/ 2013, s. 63-76.

12)    Brutaliści w Bristolu, „Dialog” 2002, nr 11, s.179-182.

13)    Porcja goryczy. O dramatach Mariny Carr, „Dialog”, 2004, nr 5, s. 115 – 122.

14)    Irlandia świętuje Bloomsday, „Dialog”, 2004, nr 11, s. 177 – 183.

15)    Katastrofa sterylności. O sztuce teatru Howarda Barkera, „Dialog”, 2005, nr 7-8, s. 137-143.

16)    Przepis na Irlandię, „Dialog”, 2007, nr 3, s. 85 – 92.

17)    „Szorstkość i polityka”, “Dialog” 5/2008, s. 144-154.

18)    „My z Gazy” (Caryl Churchill Siedmioro żydowskich dzieci), „Dialog” 9/2009, s. 190-94.

19)    Friel’s Homecoming, or How to Forget about the Empire’,  HJEAS (Hungarian Journal of English and American Studies), Vol. XV, No 2, 2009, p. 429-440.

20)    ‘Co po Newtonie, czyli brytyjski teatr ostatniej dekady’, „Didaskalia” 108/2012, s. 58-65.

21)    „Młodzi i starzy. Angielski teatr na styku pokoleń”, „Didaskalia”, 109/110/ 2012, s. 170-74.

22)    (z Joanną Derkaczew) „Dubliński Festiwal Teatralny w służbie narodu” „Didaskalia” Numer 118, 2013, s. 72-77.

23)  „Teatralizując fakty. Uwagi o (do)słowności teatru verbatim i teatru politycznego” „Didaskalia” 113/2013.

24)  „Zagubiona niewinność Albionu” „Dialog”, 10/ 2013.

25)  „Performing History―Caryl Churchill’s Theatrical Historiography from Light Shining in Buckinghamshire to Seven Jewish Children”, “HJEAS” (Hungarian Journal of English and American Studies) 2013.2 (19.2).

26)  „Absent Body: Ravenhill’s Phenomenology of Carnality” (Special issue: Bodies on Stage), “Journal of Contemporary Drama in English” (De Gruyter), ed. Anette Pankratz, Ariane de Waal, Vol. 1, No. 1, 2013.

27)  „Prywatny Gombrowicz w publicznej domenie”, „Dialog” 1/2014.

28)  „Trzecia destylacja”, „Dialog” 7-8/2014.

29)  “Martin Crimp czyli obróbka teatru”, „Dialog”, 12/2014.

30)  „Words in Space” “HJEAS” (Hungarian Journal of English and American Studies) Number 1 2014.

 

Chapters in books

1)        Story-telling in Brian Friel’s ‘Faith Healer’Landscape Without Land, [w:] Studies in Literature and Culture in Honour of Professor Irena Janicka-Świderska, edited by Maria Edelson, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2002, 130-142

2)        Dialogue in Modern Irish Drama: Thomas Murphy and Brian Friel, [w:] Proceedings of the Tenth International Conference of the Polish Association for the Study of English. PASE Papers in Culture and Literature, edited by Władysław Witalisz and Peter Leese, Instytut Filologii Angielskiej UJ, Kraków 2002, 345-352.

3)        Happy and in Exile? Martin McDonagh’s ‘The Leenane Trilogy’, [w:] Engaging Modernity. Readings of Irish Politics, Culture and Literature at the Turn of the Century, edited by Michael Boss and Eamon Maher, Veritas, Dublin 2003, 194-206 (artykuł przedrukowany również w: British Drama Through the Ages and Medieval Literature, edited by Jadwiga Uchman and Andrzej Wicher, Wydawnictwo Biblioteka, Łódź 2003, 115-125).

4)        ‘Narrative techniques in The Loves of Cass McGuire by Brian Friel’ [in:] PASE Papers in Literature and Culture. Proceedings of the Ninth Annual Conference of the Polish Association for the Study of English, Gdańsk, 26-28 April 2000, edited by J. Burzyńska, D. Stanulewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk, 2003, 221-229.

5)        „Co mówi dialog, czyli o kłopotach komunikacyjnych w najnowszym dramacie brytyjskim” [Dialog and Communication in Contemporary British drama], [w:] Dialog w dramacie, red. W. Baluch, L. Czartoryska-Górska, M. Żółkoś, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004, 97 – 127 [in Polish].

6)        „Postać, spektakl, słowo – czyli o bohaterach Sarah Kane i Marka Ravenhilla” [Character, Performance, Word – Construction of the Protagonist in Sarah Kane’s and Mark Ravenhill’s Drama], [w:] Dramat obcy w Polsce w XIX i XX wieku, red. Joanna Michalczuk, Wojciech Kaczmarek, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin, 2004, 151-167.

7)        „The Colours of History or Scenes from the Inquiry into Verbatim Drama”, [in:] Drama and/after Postmodernism, Christoph Henke, Martin Middeke eds., Wissenschaftlicher Verlag Trier, 2007, CDE (Contemporary Drama in English) vol 14, 311-325.

8)        „Martin McDonagh and His Parodic Dialogue with Tradition”, [in:] Reading English Drama and Poetry, J. Kazik ed., Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2007, 177-189.

9)        Seneca, Brecht and Artaud: Sarah Kane’s ‘Phaedra’s Love’ as a tragedy of modern state, PASE Studies in Literature and Culture, M. Cieślak, A. Rasmus ed., Łódź University Press, Łódź 2008, 217-229.

10)    “Dokumentalne narracje przeszłości w Teczkach Teatru Ósmego Dnia” [Narrating History in Files by Theatre of the Eight Day], Dramat made (in) Poland. Współczesny dramat polski we współczesnej polskiej rzeczywistości, red. W. Baluch, Księgarnia Akademicka, Kraków 2009, 109-131.

11)    “Utopia and Dystopia in Contemporary Irish Feminist Drama: Christina Reid and Marina Carr,” Reading History, Drama and Film, ed. Michał Lachman, University of Lodz Press, Lodz, 2010, 141-152.

12)    ‘Playing It Out: Music narratives in Ciaran Carson’s Last Night’s Fun’,  [in] The Playful Air of Lightness in Irish Literature and Culture, M. Goszczynska, K. Poloczek eds., Cambridge Scholars Publishing, 115-131, 2011.

13)    ‘Being with Things – Material Objects in Samuel Beckett’s Happy Days’, [in:] Back to the Beckett Text, T. Wiśniewski ed., Wydawnictwo Universytetu Gdańskiego, Gdańsk 2012, s. 203-222.

14)    ‘“Seeking out strangeness”: Tony Kushner’s Homebody/Kabul’, Reading Subversion and Transgression (III tom serii “ “Studies in Drama and Poetry”), J. Kazik, P. Mirowska (red.), Wydawnictwo UŁ, 2013, s. 67-79.

 

Essays, introductions, reviews

1)      Wstęp do: Martin McDonagh, Królowa piękności z Leenane, Czaszka z Connemary, Samotny zachód, przełożyła K. Rozhin, Księgarnia Akademicka, Kraków 2002, s. 7-27.

2)      Uwaga zanieczyszczeni!, „Tygiel Kultury” 2002, nr 1-3, s. 144-150 (rec. spektaklu S. Kane, Oczyszczeni, reż. K. Warlikowski)

3)      Obcy w Kazimierzu Dolnym, „Tygiel Kultury” 2002, nr 1-3, s. 201-203 (sprawozdanie z konferencji „Dramat obcy w Polsce w XIX i XX wieku”)

4)      Sarah Kane i jej teatr skrajności, „Literatura na Świecie” 2004, nr 1-2, s. 456-465 (rec. z książki Grahama Saundersa pt. ‘Love me or kill me’. Sarah Kane and the theatre of extremes)

5)      Nieprzemijający urok farsy, tekst do programu teatralnego wydanego przez Teatr Powszechny w Łodzi z okazji premiery sztuki Jeszcze jeden do puli Raya Cooneya i Tony’ego Miltona, premiera 27 stycznia 2007.

6)      „Grapefruit Smiling or polish Theatre is Juicy”, [in:] Edinburgh Review, Vol. 21, 2007, pp. 7-19.

7)      „Friel’s Dramatic Artistry Goes International”, (a review of a book: Brian Friel’s Dramatic Artistry. “The Work Has Value”, D. E. Morse, C. Bertha eds., Carysfort Press, Dublin 2006) [in:] “Litteraria Pragensia. Studies in Literature and Culture” Vol. 17, Issue 33, July 2007, pp. 89-100.

8)      “Dom dla profesora – czyli edukacyjne perypetie wykładowcy”, „Tygiel kultury”, 10-12 2007, s. 150-161.

9)      Zapada cisza (Harold Pinter - Pożegnanie), „Tygodnik Powszechny” No. 1-2, 4 stycznia 2009, s. 43.

10)  „Polityka, historia, tożsamość”, wstęp do Polityka, historia, tożsamość. Antologia współczesnego dramatu irlandzkiego, Panga Pank, Kraków, 2009, s. 8-20.

11)  „Zły sen” (Marina Carr Sen Kordelii), „Dialog” 4/2009, s. 176-178.

12)  „Mowa rzeczy: Beckettowskie uniwersum przedmiotów” [First Things First: Beckett’s Universe of Objects] „Topos” 5/2010, s. 103-117.

13)  „Ukochana prowincja”, tekst do programu teatralnego wydanego przez Teatr Wybrzeże w Gdańsku z okazji premiery sztuki Nasi najdrożsi Philipa Osmenta, premiera 27 marca 2010.

14)  William Hogarth, „Wstęp” [w:] William Hogarth Analiza piękna, tłum. Michał Lachman, Słowo Obraz Terytoria, Gdańsk 2011, 5-25.

15)  „Spojrzenie z oddali” Wstęp do: Frank McGuinness, Wspomnijcie synów Ulsteru i inne sztuki, red. M. Lachman, E. Manthey, K. Paprocka, Adit, Warszawa 2012, s. 5-13.

16)  „Menażeria słowa” (Recenzja przekładu sztuk Tennessee Williamsa Tramwaj zwany pożądaniem i inne dramaty, tłum. J. Poniedziałek, Znak, Kraków 2012), „Didaskalia” 112/2012, s. 166-168.

17)  „Powaga śmiechu” program teatralny do spektaklu na podstawie sztuki Noela Cowarda Seans, premiera Teatr Wybrzeże 4 października 2013.

18)  „Sztuka czy sztukowanie” recenzja z Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Teatrze Powszechnym w Łodzi, portal: teatralny.pl (data publikacji: 11.04.2014).

19)  „Nowa Klasyka Europy” recenzja z Festiwalu Nowa Klasyka Europy w Teatrze Jaracza w Łodzi, portal: teatralny.pl (data publikacji: 05.12.2014).

20)  „Między wielokulturowością a muzycznością” recenzja z Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Teatrze Powszechnym w Łodzi, portal: teatralny.pl (data publikacji: 29.04.2015)

 

Editied works

1)        (z dr Dominiką Łarionow) Przestrzeń w dramacie, teatrze i sztukach plastycznych, Księgarnia Akademicka, Kroków, 2006.

2)        Redakcja numeru „Tygla Kultury” poświęconego kondycji współczesnego uniwersytetu (10-12/2007)

3)        Redakcja krytyczna (razem z prof. Małgorzatą Sugierą i dr Mateuszem Borowskim): Polityka, historia, tożsamość. Antologia współczesnego dramatu irlandzkiego, Panga Pank, Kraków, 2009, s. 377.

4)        Reading History, Drama and Film, red. M. Lachman, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2010.

5)        Opracowanie przypisów do następujących szkiców Gustawa Herlinga-Grudzińskiego:

·                               „Podróż do Indii” – s. 233-240

·                               „Spowiedź dziecięcia wieku” – s. 351-357

·                               „Hemingway” – s. 435-437

       [w:] Gustaw Herling-Grudziński, Recenzje, szkice, rozprawy literackie 1947-1957, red. Włodzimierz Bolecki, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010.

6)        Frank McGuinness, Wspomnijcie synów Ulsteru i inne sztuki, red. M. Lachman, E. Manthey, K. Paprocka, Adit, Warszawa 2012.

7)     7) „Folia Litteraria Polonica” (numer monograficzny: Dramat irlandzki na pograniczu stylów i kultur / Thematic Issue: Irish Drama at the Crossroads of Styles), red. Michał Lachman, Małgorzata Leyko, 2/2014, s. 166. (http://litterariapolonica.online.uni.lodz.pl/index.php/content)

  

Translation


Books

1)   William Hogarth, Analiza piękna [The Analysis of Beauty], Gdańsk, Słowo Obraz Terytoria 2011, s. 150.

2)   Eli Rozik, Korzenie teatru [Roots of Theatre] PWN 2011, s. 540.

 

Plays

1)        Billy Roche, Niebo w dłoniach, [w:] Polityka, historia, tożsamość. Antologia współczesnego dramatu irlandzkiego, Panga Pank, Kraków, 2009, s. 173-239.

2)        Christina Reid, Piękność z miasta Belfast, [w:] Polityka, historia, tożsamość. Antologia współczesnego dramatu irlandzkiego, Panga Pank, Kraków, 2009, s. 239-315.

3)        Frank McGuinness, Wspomnijcie synów Ulsteru, w: Frank McGuinness, Wspomnijcie synów Ulsteru i inne sztuki, red. M. Lachman, E. Manthey, K. Paprocka, Adit, Warszawa 2012, s. 15-91

4)        Frank McGuinness, Niewinność, czyli życie i śmierć Michelangela Merisi da Caravaggio, w: Frank McGuinness, Wspomnijcie synów Ulsteru i inne sztuki, red. M. Lachman, E. Manthey, K. Paprocka, Adit, Warszawa 2012, s. 91-155.

 

Articles

1)      Patrick Kavanagh, Zielony błazen, „Literatura na Świecie” 1997, nr 10-11, s. 223-243.

2)      Sean O’Brien, Nadmiar dziwów, „Literatura na Świecie” 2001, nr 5-6, s. 351-355.

3)      Aleks Sierz, Nie nazywajmy ich brutalistami, „Dialog” 2002, nr 11, s. 112-122.

4)      Shoshana Felman, Nauczanie i kryzys albo meandry nauczania, fragment książki Testimony. Crises of Witnessing in Literature, Psychoanalysis, and History, „Literatura na Świecie” 2004, nr 1-2, s. 343-401.

5)      Clare Wallace, Autentyczne reprodukcje: Marina Carr i przeznaczenie, „Dialog” 2004, nr 5, s. 77 – 84.

6)      Mary Luckhurst, Martin McDonagh, czyli jak sprzedać się Anglikom, „Dialog” 2004, nr 5, s. 123 – 133.

7)      Aleks Sierz, Brytyjski teatr faktu dziś, „Dialog” 2004, nr 8, s. 60 – 66.

8)      Aleks Sierz, Nieśmiałość? Tak, ale co dalej?, „Dialog” 2005, nr 7-8, s. 127 – 136.

9)      Knut Andreas Grimstad, Strategie transatlantyckie w powojennej twórczości Gombrowicza, [w:] Narracja i tożsamość (II). Antropologiczne problemy literatury, Włodzimierz Bolecki, Ryszard Nycz red., IBL, Warszawa 2005, s. 401 – 411.

10)  James L. Aucoin (Uniwersytet South Alabama) Epistemologiczna odpowiedzialność a teoria narracji. Reportaż literacki Ryszarda Kapuścińskiego, archiwum Ryszarda Kapuścińskiego, 2005.

11)  Razem z Magdaleną Lachman: Dariusz Tołczyk, Głód wyobraźni. Gustaw Herling-Grudziński, Tadeusz Borowski i dwudziestowieczny martwy dom, H. Filipowicz, A. Karcz, T. Trojanowska red., IBL, Warszawa, 2005, s. 248-267.

12)  Małgorzata Leyko, Dramatic Immoriality. A Brief Review of Recent Polish Drama. [referat konferencyjny]

13)  David Hare „Telefon bezprzewodowy” „Dialog”, 11/2007, s. 5-8.

14)   Caridad Svich „Polityka zaangażowania. Wokół Przesilenia Davida Hare’a”, „Dialog” 11/2007, s. 142-150.

15)   Phillip Zarilli, „Performatyka i praktyka: ku aktywnej analizie fenomenologicznej aktorstwa i performansu” „Dialog”, 12/ 2007, s. 165-173.

16)  Katharine Weiss, „Dwa lata w Polsce”, „Tygiel kultury”, 10-12 2007, s. 170-175.

17)  Aldona Pobojewska, ‘Epistemology and Science: Integrism or Separatism’, (na angielski) “Dialogue and Universalism” 2008, No. 7-8, s. 71-80.

18)  Edward Said, Teoria literatury w sferze publicznej, z Edwardem W. Saidem rozmawia Imre Salusinszky, „Literatura na Świecie” No. 9-10, 2008, s, 92-120.

19)  Aleks Sierz, Blair i po Blairze. Nowy dramat brytyjski, „Dialog” 12/2009, s. 54-66.

20)  Knut Andreas Grimstad „Polsko-Żydwoskie gry kabaretowe, czyli Juliana Tuwima próba akulturacji” „Teksty drugie” 2009, nr 3, s. 47-62 [z Magdaleną Lachman].

21)  Rozik, Eli, „Wielość mediów w teatrze i ich wzajemne relacje – analiza problemu”, [w:] Amalgamaty sztuki. Intermedialne uwikłania teatru, red. Jerzy Limon i Agnieszka Żukowska, Gdańsk, słowo/obraz terytoria i Fundacja Theatrum Gedanense, 2011, s. 19-31.

22)  Donald Davie, „Thomas Hardy a poezja brytyjska”, „Literatura na Świecie”, Nr 3-4 2011, s. 12-25.

23)  Knut Andreas Grimstad, „Widziane z podwójnego oddalenia. Czyli opisywanie pamięci w powieści Piotra Pazińskiego Pensjonat” (P)o zaborach, (p)o wojnie, (p)o PRL. Polski dyskurs postzależnościowy dawniej i dziś, red. Hanna Gosk, Ewa Kraskowska, Universitas, Kraków 2013, s. 219-236.

24)  Stefan Themerson „W zaklętym kręgu sztuki i nauki, „Literatura na Świecie” 9-10/2013, s. 55-70.

25)  Declan Kiberd „Anglia na nowo wymyślona” „Dialog” 10/2013, s. 138-156.

26)  Aleks Sierz, „Dramat brytyjski w czasach oszczędności” „Dialog”, 12/2014.

27)  Neil Astley, „Jak kot z Cheshire. O życiu i wierszach Rosemary Tonks” „Literatura na Świecie”, 1-2/2015, s. 102-129.

e-mail

Dr Michał Lachman

milach(at)wp.pl